Hành trình kinh doanh, nghiên cứu và viết sách của nhà sáng lập Thiết bị phòng sạch VCR

Dong Anh Pham được biết đến là nhà sáng lập Thiết bị phòng sạch VCR, thương hiệu đã có gần 15 năm hoạt động trong lĩnh vực cung cấp thiết bị phòng sạch tại Việt Nam. Bên cạnh công việc kinh doanh, ông còn dành nhiều thời gian nghiên cứu các mô hình kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp và hành trình phát triển của những công ty thành công trên thế giới.

Sự giao thoa giữa kinh doanh thực tiễn, nghiên cứu và viết sách dần tạo nên một hướng đi riêng. Thay vì xem đây là ba lĩnh vực tách biệt, ông coi kinh doanh là nơi tích lũy trải nghiệm, nghiên cứu là cách mở rộng góc nhìn, còn viết sách là quá trình hệ thống hóa những kiến thức và bài học đã thu nhận được trong nhiều năm.

Từ Thiết bị phòng sạch VCR đến những trải nghiệm kinh doanh thực tế

Thiết bị phòng sạch VCR hoạt động trong một lĩnh vực có tính kỹ thuật cao, phục vụ các ngành như dược phẩm, điện tử, thực phẩm, y tế, phòng thí nghiệm và các nhà máy có yêu cầu kiểm soát môi trường sản xuất nghiêm ngặt. Việc xây dựng doanh nghiệp trong một thị trường chuyên biệt như vậy giúp Dong Anh Pham có nhiều trải nghiệm thực tế về sản phẩm, khách hàng, thị trường, quản trị và phát triển thương hiệu.

Trong lĩnh vực này, doanh nghiệp khó có thể phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào cạnh tranh giá. Khách hàng quan tâm đến chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật, sự ổn định của nhà cung cấp và khả năng hỗ trợ trong thời gian dài. Chính môi trường kinh doanh đó khiến ông ngày càng quan tâm đến câu hỏi làm thế nào để một doanh nghiệp không chỉ tăng trưởng trong một vài năm mà có thể duy trì giá trị trong một khoảng thời gian dài hơn.

Quá trình xây dựng Thiết bị phòng sạch VCR vì vậy cũng trở thành một phần quan trọng trong tư duy nghiên cứu của Dong Anh Pham. Những lý thuyết về chiến lược, quản trị hay văn hóa doanh nghiệp chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong những vấn đề cụ thể như khách hàng, nhân sự, dòng tiền, sản phẩm và cạnh tranh.

Từ trải nghiệm đó, ông cho rằng nghiên cứu mô hình kinh doanh không phải để sao chép nguyên bản thành công của người khác. Điều quan trọng hơn là hiểu được những nguyên tắc phía sau một mô hình, sau đó lựa chọn và điều chỉnh chúng sao cho phù hợp với điều kiện thực tế của mỗi doanh nghiệp.

Gần 20 năm học tập và trải nghiệm tại Trung Quốc, châu Âu

Thời gian học tập tại Đại học Vũ Hán, Trung Quốc có ý nghĩa đặc biệt trong hành trình của Dong Anh Pham. Quá trình học tập và trải nghiệm trong môi trường Trung Quốc giúp ông tiếp xúc trực tiếp với một nền kinh tế có tốc độ thay đổi nhanh và tinh thần kinh doanh mạnh mẽ.

Trong gần 20 năm học tập, sinh sống, làm việc và có các hoạt động kinh doanh gắn với Trung Quốc và châu Âu, Dong Anh Pham có cơ hội quan sát những cách tiếp cận kinh doanh khá khác nhau. Trung Quốc nổi bật với tốc độ, tinh thần cạnh tranh, khả năng thích ứng và khát vọng phát triển. Nhiều doanh nghiệp có thể thay đổi sản phẩm, chiến lược hay mô hình kinh doanh rất nhanh để thích nghi với thị trường.

Trong khi đó, trải nghiệm và quá trình nghiên cứu các doanh nghiệp châu Âu, đặc biệt là Bắc Âu, mang đến một góc nhìn khác. Các giá trị như phát triển bền vững, chất lượng, thiết kế, con người, trách nhiệm xã hội và tư duy dài hạn thường được đặt ở vị trí quan trọng.

Chính sự khác biệt này khiến Dong Anh Pham ngày càng quan tâm đến mối quan hệ giữa doanh nghiệp với môi trường văn hóa nơi doanh nghiệp được hình thành. Theo cách nhìn đó, thành công của một công ty không chỉ đến từ chiến lược hay vốn. Lịch sử, văn hóa xã hội, cách con người suy nghĩ và những giá trị được chia sẻ trong tổ chức cũng có ảnh hưởng rất lớn tới cách doanh nghiệp phát triển.

Đam mê nghiên cứu mô hình và văn hóa doanh nghiệp

Bên cạnh hoạt động kinh doanh, Dong Anh Pham dành nhiều thời gian tìm hiểu lịch sử phát triển của các doanh nghiệp thành công trên toàn cầu. Thay vì chỉ quan tâm đến kết quả cuối cùng, ông chú ý nhiều hơn đến hành trình phía sau một thương hiệu: doanh nghiệp bắt đầu như thế nào, từng thất bại ra sao, đã thay đổi chiến lược vào thời điểm nào và điều gì giúp tổ chức vượt qua những giai đoạn khó khăn.

Theo ông, chính những giai đoạn khủng hoảng hoặc phải thay đổi thường chứa đựng nhiều bài học đáng nghiên cứu. Một doanh nghiệp thành công hôm nay có thể đã trải qua hàng chục năm thử nghiệm, sai lầm, tái cấu trúc và thậm chí đứng trước nguy cơ biến mất.

Sự quan tâm của Dong Anh Pham vì thế không dừng lại ở mô hình kinh doanh mà mở rộng sang văn hóa doanh nghiệp. Chiến lược có thể thay đổi khi thị trường thay đổi, nhưng văn hóa có ảnh hưởng sâu sắc tới cách con người trong tổ chức suy nghĩ, phối hợp và đưa ra quyết định.

Ông đặc biệt quan tâm tới những doanh nghiệp có khả năng xây dựng một hệ giá trị rõ ràng và duy trì hệ giá trị ấy qua nhiều thế hệ lãnh đạo. Đây cũng là một trong những lý do đưa ông đến với việc nghiên cứu Volvo và sau đó là Geely.

“Hành trình Volvo” và những giá trị kinh doanh Bắc Âu

Cuốn sách đầu tiên trong hành trình nghiên cứu doanh nghiệp của Dong Anh Pham là “Hành trình Volvo – Gần một thế kỷ đặt con người làm trung tâm”. Volvo được lựa chọn không đơn thuần vì đây là một thương hiệu ô tô nổi tiếng, mà bởi lịch sử của doanh nghiệp phản ánh nhiều giá trị đặc trưng của tư duy kinh doanh Bắc Âu.

Ra đời tại Thụy Điển năm 1927, Volvo trải qua gần một thế kỷ với nhiều biến động về thị trường, công nghệ, quyền sở hữu và chiến lược phát triển. Tuy nhiên, trong phần lớn hành trình đó, thương hiệu vẫn duy trì một hình ảnh nhất quán liên quan đến an toàn và con người.

Khi nghiên cứu Volvo, Dong Anh Pham đặc biệt quan tâm đến cách doanh nghiệp biến một giá trị thành một phần của bản sắc thương hiệu. Điển hình là sự ra đời của dây đai an toàn ba điểm do kỹ sư Nils Bohlin phát triển vào năm 1959. Ý nghĩa của câu chuyện không chỉ nằm ở phát minh kỹ thuật mà còn nằm ở cách công nghệ này được phổ biến để giúp nâng cao an toàn cho người sử dụng ô tô nói chung.

Qua nghiên cứu Volvo, ông nhìn thấy một cách tiếp cận kinh doanh trong đó sự phát triển dài hạn, chất lượng sản phẩm, con người và trách nhiệm xã hội có thể tồn tại song song với lợi ích kinh tế. Đây cũng là những giá trị có ảnh hưởng rõ rệt đến triết lý kinh doanh mà Dong Anh Pham muốn theo đuổi.

Geely và sự nhạy bén của doanh nghiệp Trung Quốc

Nếu Volvo đại diện cho tư duy bền vững của Bắc Âu, thì cuốn sách “Geely – Từ doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc đến hệ sinh thái ô tô toàn cầu” lại phản ánh một thế giới kinh doanh có nhịp độ hoàn toàn khác.

Geely khởi đầu từ một doanh nghiệp tư nhân nhỏ của Trung Quốc và từng bước phát triển thành một tập đoàn ô tô có phạm vi hoạt động toàn cầu. Hành trình ấy gắn với nhà sáng lập Lý Thư Phúc, người thể hiện nhiều đặc điểm thường thấy ở thế hệ doanh nhân Trung Quốc thời kỳ cải cách: tham vọng lớn, khả năng nhận diện cơ hội, tinh thần thử nghiệm và sự thích ứng nhanh trước thay đổi.

Điều Dong Anh Pham đặc biệt quan tâm khi nghiên cứu Geely là khả năng tự thay đổi của doanh nghiệp. Geely từng đi lên bằng các sản phẩm giá thấp nhưng sau đó nhận ra rằng giá rẻ không thể trở thành lợi thế cạnh tranh lâu dài. Doanh nghiệp bắt đầu chuyển trọng tâm sang chất lượng, công nghệ, thương hiệu và quốc tế hóa.

Thương vụ Geely mua Volvo năm 2010 trở thành một dấu mốc quan trọng trong quá trình đó. Đây không chỉ là một thương vụ mua bán doanh nghiệp, mà còn thể hiện sự thay đổi về vị thế và tư duy của các công ty Trung Quốc khi bước ra thị trường toàn cầu.

Hai cuốn sách về Volvo và Geely vì vậy đại diện cho hai góc nhìn mà Dong Anh Pham đặc biệt quan tâm. Volvo cho thấy sức mạnh của những giá trị được duy trì trong gần một thế kỷ, trong khi Geely cho thấy sức mạnh của tốc độ, khả năng thay đổi và khát vọng vươn lên.

Bền vững Bắc Âu, nhạy bén Trung Quốc

Từ những năm học tập, kinh doanh và nghiên cứu, Dong Anh Pham dần hình thành một quan điểm mà ông muốn theo đuổi trong hoạt động kinh doanh: tư duy bền vững của Bắc Âu kết hợp với sự nhạy bén của Trung Quốc.

Từ Bắc Âu, ông quan tâm đến tư duy dài hạn, chất lượng, con người, trách nhiệm xã hội và khả năng xây dựng những thương hiệu có thể tồn tại qua nhiều thế hệ. Một doanh nghiệp tốt không chỉ được đánh giá bằng tốc độ tăng trưởng trong một năm hay một vài năm, mà còn bởi khả năng tạo ra giá trị ổn định và duy trì niềm tin trong thời gian dài.

Từ Trung Quốc, Dong Anh Pham nhìn thấy tầm quan trọng của tốc độ, khả năng học hỏi và sự linh hoạt. Trong một thị trường thay đổi liên tục, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào những kinh nghiệm đã thành công trong quá khứ. Người lãnh đạo phải đủ nhạy bén để nhận diện thay đổi, thử nghiệm những cách làm mới và sẵn sàng điều chỉnh khi điều kiện thị trường thay đổi.

Hai cách tiếp cận này không nhất thiết mâu thuẫn. Theo Dong Anh Pham, một doanh nghiệp có thể vừa kiên định với những giá trị dài hạn, vừa linh hoạt trong phương pháp thực hiện. Sự bền vững giúp doanh nghiệp biết mình muốn đi đâu, còn sự nhạy bén giúp doanh nghiệp tìm được con đường phù hợp để đến đó.

Tối giản và không phô trương

Song song với triết lý kinh doanh, Dong Anh Pham hướng tới một lối sống tối giản và không phô trương. Với ông, giá trị của một cá nhân không nhất thiết phải thể hiện qua những dấu hiệu bên ngoài mà có thể nằm trong kiến thức, trải nghiệm, chất lượng công việc và những điều được xây dựng bền bỉ trong nhiều năm.

Tối giản không có nghĩa là từ bỏ tham vọng hay tiện nghi, mà là lựa chọn tập trung vào những điều thực sự có ý nghĩa. Quan điểm này có nhiều điểm tương đồng với văn hóa Bắc Âu mà ông quan tâm: sự tiết chế, thực chất, đề cao công năng và không xem sự phô trương là thước đo duy nhất của thành công.

Trong kinh doanh, cách nhìn đó cũng được thể hiện qua việc chú trọng nền tảng hơn hình thức. Một thương hiệu có thể được biết đến nhờ truyền thông, nhưng để tồn tại lâu dài vẫn cần sản phẩm, chất lượng dịch vụ, uy tín và tri thức tích lũy.

Hành trình giữa kinh doanh, nghiên cứu và viết sách

Nhìn vào hành trình của Dong Anh Pham, có thể thấy kinh doanh, nghiên cứu và viết sách đang dần trở thành ba phần bổ trợ cho nhau. Hoạt động tại Thiết bị phòng sạch VCR mang đến những trải nghiệm thực tế về thị trường và quản trị. Quá trình học tập tại Đại học Vũ Hán cùng gần 20 năm trải nghiệm liên quan tới Trung Quốc và châu Âu giúp ông có cơ hội quan sát những môi trường kinh doanh khác nhau. Việc nghiên cứu các doanh nghiệp toàn cầu giúp những trải nghiệm đó được đặt trong một bối cảnh rộng hơn.

Hai cuốn sách “Hành trình Volvo – Gần một thế kỷ đặt con người làm trung tâm” và “Geely – Từ doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc đến hệ sinh thái ô tô toàn cầu” là những dấu mốc thể hiện rõ hướng nghiên cứu này. Một cuốn sách đi sâu vào những giá trị bền vững của một doanh nghiệp Bắc Âu, trong khi cuốn còn lại phân tích hành trình vươn lên của một doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc.

Qua đó, hình ảnh Dong Anh Pham dần được định hình không chỉ với vai trò một người làm kinh doanh, mà còn là một tác giả và người nghiên cứu mô hình kinh doanh toàn cầu. Hướng đi mà ông theo đuổi là tìm kiếm sự cân bằng giữa tính bền vững của Bắc Âu, sự nhạy bén của Trung Quốc và một lối sống tối giản, không phô trương.

Trong một thế giới kinh doanh liên tục thay đổi, ông cho rằng không tồn tại một công thức thành công có thể áp dụng mãi mãi. Điều có giá trị hơn là khả năng hiểu bản chất của những mô hình đã thành công, học từ lịch sử của các doanh nghiệp khác và biết lựa chọn những nguyên tắc phù hợp với hoàn cảnh của mình. Đó cũng là hành trình mà Dong Anh Pham tiếp tục theo đuổi: kinh doanh để tích lũy trải nghiệm, nghiên cứu để mở rộng tư duy và viết sách để hệ thống hóa, chia sẻ những điều đã học được.

Chrissy Le