Đồng hồ đo áp suất vi sai là gì? Vai trò trong kiểm soát chênh áp phòng sạch

Đồng hồ đo áp suất vi sai là gì?

Đồng hồ đo áp suất vi sai là thiết bị dùng để đo sự khác biệt áp suất giữa hai điểm, hai khu vực hoặc hai phía của một bộ phận trong hệ thống.

Trong tiếng Anh, thiết bị này được gọi là Differential Pressure Gauge, nghĩa là đồng hồ chênh áp . Đại lượng được đo là Differential Pressure, nghĩa là chênh lệch áp suất, thường được ký hiệu bằng ΔP.

Công thức tính cơ bản là: ΔP = P₁ - P₂

Trong đó:

• P₁ là áp suất tại điểm thứ nhất
• P₂ là áp suất tại điểm thứ hai
• ΔP là mức chênh lệch giữa hai điểm áp suất

Ví dụ, áp suất trong phòng sạch là 20 Pa, trong khi áp suất tại hành lang là 10 Pa. Khi đó, chênh lệch áp suất giữa phòng và hành lang là: 20 Pa - 10 Pa = 10 Pa

Nếu đồng hồ được lắp đúng, giá trị hiển thị sẽ xấp xỉ 10 Pa.

Khác với đồng hồ áp suất thông thường chỉ đo áp suất tại một điểm, đồng hồ đo áp suất vi sai tiếp nhận áp suất từ hai vị trí rồi so sánh hai giá trị này. Nhờ đó, thiết bị có thể xác định khu vực nào đang có áp suất cao hơn và mức độ chênh lệch là bao nhiêu.

Đồng hồ đo áp suất vi sai còn được gọi bằng một số tên khác như:

• Đồng hồ đo chênh lệch áp suất
• Đồng hồ chênh lệch áp suất
• Đồng hồ chênh áp
• Áp kế vi sai
• Thiết bị đo chênh áp
• Đồng hồ đo chênh áp phòng sạch

Các tên gọi này thường chỉ cùng một nhóm thiết bị. Tuy nhiên, tùy theo thiết kế, thiết bị có thể là dạng cơ, dạng điện tử, chỉ hiển thị tại chỗ hoặc có khả năng truyền dữ liệu về hệ thống giám sát trung tâm.

Một đồng hồ đo áp suất vi sai thường có hai cổng kết nối:

• High Port: cổng áp suất cao.
• Low Port: cổng áp suất thấp.

Cổng High được nối với vị trí có áp suất dự kiến cao hơn. Cổng Low được nối với vị trí có áp suất thấp hơn. Thiết bị sẽ đo sự khác biệt giữa hai nguồn áp suất và hiển thị kết quả trên mặt đồng hồ hoặc màn hình điện tử.

Trong phòng sạch, đồng hồ đo áp suất vi sai không trực tiếp tạo ra chênh áp. Thiết bị chỉ đo, hiển thị hoặc truyền tín hiệu về tình trạng chênh áp do hệ thống cấp gió, hồi gió và hút khí tạo ra.

Vì sao cần kiểm soát chênh áp trong phòng sạch?

Chênh áp là một trong những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát hướng di chuyển của không khí giữa các khu vực trong phòng sạch.

Không khí có xu hướng di chuyển từ nơi có áp suất cao sang nơi có áp suất thấp. Dựa trên nguyên lý này, hệ thống HVAC được thiết kế để tạo ra một tầng chênh áp phù hợp giữa phòng sạch, phòng đệm, khu thay đồ, hành lang và các khu vực phụ trợ.

Trong phòng sạch áp suất dương, áp suất trong phòng được duy trì cao hơn khu vực bên ngoài. Khi cửa đóng, không khí có xu hướng đi từ trong phòng ra ngoài qua các khe hở nhỏ. Điều này giúp hạn chế bụi, vi sinh vật và các chất gây ô nhiễm từ hành lang xâm nhập vào phòng.

Phòng áp suất dương thường được áp dụng tại:

• Phòng sản xuất dược phẩm
• Khu vực đóng gói vô trùng
• Phòng sạch điện tử
• Khu lắp ráp linh kiện
• Phòng nuôi cấy
• Một số phòng mổ
• Khu vực cần bảo vệ sản phẩm khỏi môi trường xung quanh

Ngược lại, phòng áp suất âm được duy trì áp suất thấp hơn khu vực bên ngoài. Không khí có xu hướng đi từ hành lang vào phòng, giúp hạn chế không khí có nguy cơ ô nhiễm trong phòng phát tán ra khu vực xung quanh. Phòng áp suất âm có thể được sử dụng tại:

• Phòng cách ly
• Phòng xử lý hóa chất
• Phòng có tác nhân sinh học
• Khu sản xuất chất có hoạt tính cao
• Khu vực xử lý bụi độc
• Phòng cân nguyên liệu có nguy cơ phát tán
• Phòng xét nghiệm đặc biệt

Nếu chênh áp không được duy trì đúng, hướng dòng khí có thể thay đổi. Bụi, vi sinh vật, hơi hóa chất hoặc chất gây dị ứng có thể di chuyển từ khu vực này sang khu vực khác. Hiện tượng này làm tăng nguy cơ nhiễm chéo ( Cross-contamination).

Chênh áp phòng sạch có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố:

• Cửa phòng mở quá lâu
• Gioăng cửa bị hở
• Quạt cấp khí hoạt động không ổn định
• Quạt hút hoạt động quá mạnh hoặc quá yếu
• Lưu lượng gió cấp và gió hồi mất cân bằng
• Van gió bị thay đổi vị trí
• Bộ lọc bị tắc
• Đường ống bị rò rỉ
• Tấm panel hoặc vị trí xuyên tường không kín
• Đồng hồ đo hoặc cảm biến bị lệch

Vì vậy, việc kiểm soát chênh áp không chỉ là thiết lập một giá trị ban đầu. Chênh áp cần được theo dõi liên tục hoặc kiểm tra định kỳ trong suốt quá trình vận hành.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của đồng hồ đo áp suất vi sai

Cấu tạo của đồng hồ đo áp suất vi sai phụ thuộc vào việc thiết bị sử dụng cơ cấu cơ học hay cảm biến điện tử. Đối với đồng hồ dạng cơ, các bộ phận chính thường bao gồm:

• Vỏ thiết bị
• Mặt đồng hồ
• Thang đo
• Kim chỉ thị
• Màng cảm biến
• Cơ cấu truyền động
• Cổng áp suất cao
• Cổng áp suất thấp
• Núm điều chỉnh điểm 0
• Đầu nối ống lấy áp

Diaphragm - màng cảm biến hoặc màng ngăn là bộ phận phản ứng với sự chênh lệch lực do hai nguồn áp suất tạo ra.

Khi áp suất tại cổng High lớn hơn áp suất tại cổng Low, màng cảm biến sẽ bị dịch chuyển. Chuyển động của màng được truyền qua cơ cấu cơ khí, làm kim quay trên mặt đồng hồ.
Góc quay của kim tương ứng với giá trị chênh áp giữa hai điểm. Nếu áp suất tại hai cổng bằng nhau, giá trị chênh áp bằng 0 và kim phải trở về điểm 0. Nếu hai cổng bị nối ngược, đồng hồ có thể xảy ra một trong các tình trạng:

• Kim dịch chuyển ngược chiều
• Kim bị giữ tại điểm 0
• Thiết bị hiển thị giá trị âm
• Kết quả không chính xác
• Điều này phụ thuộc vào thiết kế của từng loại đồng hồ

Đồng hồ đo áp suất vi sai điện tử có thể bao gồm:

• Cảm biến áp suất
• Bộ vi xử lý
• Màn hình số
• Nguồn cấp điện
• Bộ chuyển đổi tín hiệu
• Ngõ ra tín hiệu
• Cổng truyền thông
• Bộ phận cảnh báo

Ở thiết bị điện tử, chênh lệch áp suất làm thay đổi điện trở, điện dung hoặc một đại lượng điện khác trong cảm biến. Bộ vi xử lý tiếp nhận tín hiệu này, chuyển đổi thành giá trị áp suất và hiển thị trên màn hình. Một số thiết bị điện tử có thể:

• Đặt ngưỡng cảnh báo cao và thấp
• Xuất tín hiệu 4-20 mA
• Xuất tín hiệu 0-10 V
• Kết nối với hệ thống BMS
• Kết nối với hệ thống EMS
• Lưu dữ liệu
• Ghi nhận giá trị lớn nhất và nhỏ nhất
• Hiển thị nhiều đơn vị đo

Đồng hồ cơ có ưu điểm không cần nguồn điện, dễ quan sát và phù hợp với hiển thị tại chỗ. Đồng hồ điện tử phù hợp với những dự án cần cảnh báo, lưu dữ liệu hoặc giám sát tập trung.

Các thông số kỹ thuật quan trọng

Dải đo là thông số đầu tiên cần xem xét khi lựa chọn đồng hồ đo áp suất vi sai. Các dải đo thường gặp trong ứng dụng phòng sạch gồm:

• 0-30 Pa
• 0-60 Pa
• 0-100 Pa
• 0-125 Pa
• 0-250 Pa
• 0-500 Pa
• 0-750 Pa
• -30 đến +30 Pa
• -60 đến +60 Pa

Dải đo phải bao phủ giá trị lớn nhất có thể xuất hiện nhưng không nên lớn hơn quá nhiều so với giá trị vận hành thông thường.

Ví dụ, chênh áp phòng chỉ dao động khoảng 10-20 Pa nhưng sử dụng đồng hồ dải 0-500 Pa sẽ khiến kim chỉ di chuyển một khoảng rất nhỏ. Người vận hành khó nhận biết những thay đổi từ 10 Pa xuống 8 Pa hoặc từ 15 Pa lên 20 Pa.

Độ chính xác (Accuracy) cho biết mức độ gần giữa giá trị hiển thị và giá trị thực. Một số thiết bị công bố độ chính xác theo phần trăm của toàn thang đo (Full Scale - FS).

Ví dụ, đồng hồ dải 0-100 Pa có độ chính xác ±2% FS có thể có sai số công bố tương đương ±2 Pa trong điều kiện quy định.

Các thông số khác cần kiểm tra gồm:

• Độ phân giải
• Độ lặp lại
• Áp suất làm việc tối đa
• Khả năng chịu quá áp
• Nhiệt độ làm việc
• Độ ẩm làm việc
• Kích thước mặt đồng hồ
• Vật liệu vỏ
• Kiểu lắp đặt
• Kích thước đầu nối
• Loại tín hiệu đầu ra
• Điện áp nguồn
• Cấp bảo vệ
• Chứng nhận hiệu chuẩn

Đối với phòng sạch, nhà thầu cũng cần quan tâm đến khả năng vệ sinh bề mặt, kiểu lắp âm hoặc lắp nổi và độ kín tại vị trí xuyên qua panel.

Vai trò của đồng hồ đo áp suất vi sai trong kiểm soát chênh áp phòng sạch

Vai trò đầu tiên của đồng hồ đo áp suất vi sai là hiển thị trực tiếp giá trị chênh áp giữa hai khu vực. Người vận hành có thể quan sát đồng hồ để biết phòng đang duy trì áp suất đúng thiết kế hay không. Nếu chênh áp nằm ngoài giới hạn, cần kiểm tra hệ thống trước khi tiếp tục sản xuất.

Vai trò thứ hai là xác định trạng thái áp suất dương hoặc áp suất âm. Nếu cổng High được nối với phòng và cổng Low được nối với hành lang, giá trị dương cho thấy áp suất trong phòng cao hơn hành lang. Đây là trạng thái thường gặp tại phòng áp suất dương. Nếu cần theo dõi phòng áp suất âm, cách kết nối phải được lựa chọn phù hợp để giá trị hiển thị dễ hiểu và nhất quán với quy trình vận hành.

Vai trò thứ ba là hỗ trợ kiểm soát hướng dòng khí. Khi tầng chênh áp được duy trì đúng, không khí di chuyển theo hướng thiết kế. Điều này hỗ trợ hạn chế chất ô nhiễm đi từ khu vực kém sạch sang khu vực sạch hơn.

Vai trò thứ tư là theo dõi Pressure Cascade, nghĩa là tầng chênh áp giữa các khu vực. Trong một dây chuyền phòng sạch, các phòng không hoạt động riêng biệt. Phòng sản xuất, phòng đệm, khu thay đồ và hành lang được bố trí thành một chuỗi áp suất.

Ví dụ:

• Phòng sản xuất: áp suất cao nhất.
• Phòng đệm: áp suất thấp hơn phòng sản xuất.
• Hành lang: áp suất thấp hơn phòng đệm.

Cách bố trí này tạo ra hướng di chuyển của không khí từ khu vực sạch hơn ra khu vực kém sạch hơn.

Vai trò thứ năm là phát hiện sớm tình trạng cửa mở hoặc rò rỉ. Khi cửa phòng mở, chênh áp có thể giảm nhanh. Sau khi cửa đóng, giá trị phải phục hồi trong khoảng thời gian phù hợp với thiết kế hệ thống.

Nếu chênh áp không phục hồi, nguyên nhân có thể là:

• Cửa chưa đóng kín
• Gioăng cửa bị hỏng
• Hệ thống cấp gió thiếu lưu lượng
• Quạt hút quá mạnh
• Đường ống bị rò rỉ
• Bộ lọc bị tắc
• Van gió sai vị trí

Vai trò thứ sáu là theo dõi tình trạng bộ lọc. Khi đồng hồ được nối với hai phía của bộ lọc HEPA, giá trị hiển thị phản ánh sức cản mà dòng khí gặp phải khi đi qua bộ lọc. Khi bụi tích tụ, sức cản của bộ lọc thường tăng lên. Chênh áp tăng dần có thể là dấu hiệu cần kiểm tra hoặc thay lọc.

Tuy nhiên, không nên kết luận bộ lọc phải thay chỉ dựa trên một con số chung. Cần xem xét:

• Chênh áp ban đầu của bộ lọc
• Lưu lượng khí thiết kế
• Giới hạn chênh áp của nhà sản xuất
• Tình trạng quạt
• Độ kín của hệ thống
• Kết quả kiểm tra HEPA

Vai trò thứ bảy là cung cấp dữ liệu cho hoạt động vận hành và thẩm định. Nhà máy có thể ghi lại chênh áp theo ca, theo ngày hoặc tự động lưu dữ liệu trên hệ thống. Dữ liệu này giúp phát hiện xu hướng bất thường và hỗ trợ điều tra khi xảy ra sự cố.

Trong các dự án phòng sạch, Thiết bị phòng sạch VCR hỗ trợ nhà thầu thi công phòng sạch lựa chọn đồng hồ theo dải chênh áp thiết kế, mục đích đo, vị trí lắp và yêu cầu truyền tín hiệu. Việc lựa chọn nên được thực hiện từ giai đoạn rà soát bản vẽ thay vì chờ đến khi hoàn thiện hệ thống mới bổ sung thiết bị.

Đồng hồ đo áp suất vi sai được lắp ở đâu?

Vị trí phổ biến nhất là giữa phòng sạch và hành lang. Một đầu lấy áp được bố trí trong phòng, đầu còn lại được bố trí tại hành lang. Đồng hồ thường được lắp gần cửa để nhân viên dễ quan sát trước khi vào phòng.

Thiết bị cũng có thể được lắp giữa:

• Phòng sản xuất và phòng đệm
• Phòng đệm và hành lang
• Hai phòng có cấp sạch khác nhau
• Khu thay đồ và khu vực sản xuất
• Phòng cân và hành lang
• Phòng cách ly và khu vực bên ngoài
• Phòng áp suất âm và phòng đệm
• Phòng sạch và khu kỹ thuật

Ngoài việc đo chênh áp phòng, đồng hồ còn được sử dụng trên nhiều thiết bị phòng sạch như: HEPA Box, FFU - Fan Filter Unit, AHU - Air Handling Unit, Dynamic Pass Box, Air Shower, Dispensing Booth.

Đồng hồ đo áp suất vi sai cũng có thể xuất hiện trên:

• Tủ an toàn sinh học
• Tủ hút hóa chất
• Hệ thống BIBO
• Clean Booth
• Hộp lọc
• Hệ thống hút bụi
  ...

Mục đích đo tại mỗi vị trí không giống nhau. Đo giữa hai phòng nhằm kiểm soát hướng khí. Đo trước và sau bộ lọc nhằm theo dõi sức cản. Đo trên AHU nhằm hỗ trợ đánh giá tình trạng vận hành của hệ thống.

Cách lựa chọn đồng hồ đo áp suất vi sai phù hợp

Bước đầu tiên là xác định thiết bị được dùng để đo chênh áp phòng hay chênh áp bộ lọc. Nếu đo chênh áp phòng, dải đo thường thấp hơn và cần dễ đọc tại vùng 5-30 Pa hoặc theo giá trị thiết kế cụ thể. Nếu đo qua bộ lọc, dải đo cần bao phủ chênh áp ban đầu và chênh áp cuối của bộ lọc.

Bước tiếp theo là xác định giá trị vận hành bình thường và giá trị lớn nhất có thể xuất hiện. Không nên chọn dải đo chỉ dựa trên thiết bị có sẵn. Giá trị vận hành nên nằm trong vùng dễ quan sát của thang đo.

Ví dụ:

• Dải 0-60 Pa phù hợp với nhiều vị trí chênh áp thấp.
• Dải 0-125 Pa tạo khoảng đo rộng hơn.
• Dải 0-250 Pa có thể phù hợp với một số ứng dụng lọc hoặc thiết bị.
• Dải 0-500 Pa thường dùng khi sức cản hệ thống cao hơn.

Đây chỉ là ví dụ tham khảo. Dải đo thực tế phải căn cứ bản vẽ, thông số thiết kế và dữ liệu của thiết bị.

Bước tiếp theo là lựa chọn loại cơ hay điện tử.

Nên chọn đồng hồ cơ khi:

• Chỉ cần quan sát tại chỗ
• Không có nguồn điện
• Không cần cảnh báo từ xa
• Không cần lưu dữ liệu
• Muốn thiết bị đơn giản

Nên chọn thiết bị điện tử khi:

• Cần hiển thị số
• Cần cài đặt cảnh báo
• Cần tín hiệu 4-20 mA
• Cần tín hiệu 0-10 V
• Cần kết nối BMS hoặc EMS
• Cần lưu dữ liệu liên tục

Ngoài ra, cần kiểm tra:

• Độ chính xác
• Đơn vị đo
• Kích thước mặt
• Hướng lắp đặt
• Kiểu lắp âm hoặc lắp nổi
• Loại đầu nối
  Vật liệu ống lấy áp
• Khả năng chịu quá áp
• Nguồn cấp
• Chứng nhận hiệu chuẩn
• Điều kiện bảo hành
• Khả năng cung cấp phụ kiện

Nhà thầu nên gửi cho nhà cung cấp bản vẽ vị trí, dải chênh áp thiết kế, số lượng và yêu cầu tín hiệu để được tư vấn đúng cấu hình.

Hướng dẫn lắp đặt và sử dụng

Trước khi lắp, cần kiểm tra mã sản phẩm, dải đo, đơn vị đo và tình trạng vật lý của đồng hồ. Không nên sử dụng thiết bị có các dấu hiệu:

• Mặt kính bị nứt
• Kim bị lệch
• Vỏ bị biến dạng
• Cổng kết nối bị gãy
• Thiếu phụ kiện
• Tem hiệu chuẩn không còn hiệu lực

Đồng hồ phải được lắp đúng hướng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Một số loại được hiệu chuẩn ở tư thế thẳng đứng. Việc lắp nghiêng có thể làm thay đổi điểm 0. Cổng High phải được nối với điểm có áp suất cao hơn. Cổng Low được nối với điểm có áp suất thấp hơn.

Khi đo chênh áp phòng:

• Cổng High thường nối với khu vực áp suất cao
• Cổng Low nối với khu vực tham chiếu áp suất thấp

Khi đo bộ lọc:

• Cổng High nối với phía trước bộ lọc
• Cổng Low nối với phía sau bộ lọc

Ống lấy áp phải được lắp kín, không bị gập hoặc thủng. Nếu ống bị rò rỉ, giá trị hiển thị có thể thấp hơn thực tế. Cần hạn chế các đoạn ống võng vì nước ngưng tụ có thể tích tụ trong ống. Nước trong ống làm thay đổi áp suất truyền đến đồng hồ và gây sai số.

Trước khi đưa hệ thống vào vận hành, cần kiểm tra điểm 0 (Zero Adjustment). Khi hai cổng ở cùng điều kiện áp suất, kim phải nằm tại điểm 0. Nếu lệch nhẹ, có thể chỉnh theo hướng dẫn. Nếu lệch lớn, cần kiểm tra thiết bị trước khi sử dụng.

Không được thổi khí nén trực tiếp vào đồng hồ. Áp suất cao có thể làm hỏng màng cảm biến hoặc khiến thiết bị mất hiệu chuẩn. Sau khi hệ thống hoạt động, nên ghi lại giá trị chênh áp ban đầu. Đây là dữ liệu quan trọng để so sánh xu hướng trong quá trình vận hành.

Các lỗi thường gặp và cách xử lý

Hiện tượng	Nguyên nhân có thể	Cách xử lý
Kim không về 0	Đồng hồ lắp sai hướng, còn áp trong ống hoặc lệch cơ cấu	Ngắt áp, kiểm tra hướng lắp và chỉnh điểm 0
Kim không di chuyển	Ống bị tắc, nối sai cổng hoặc không có chênh áp	Kiểm tra đường ống và điểm lấy áp
Kim rung liên tục	Dòng khí dao động hoặc quạt hoạt động không ổn định	Kiểm tra quạt, van và nguồn áp
Giá trị hiển thị âm	Hai cổng High và Low bị nối ngược	Kiểm tra lại sơ đồ kết nối
Giá trị quá thấp	Rò rỉ ống, cửa mở hoặc lưu lượng cấp khí thấp	Kiểm tra độ kín và hệ thống HVAC
Giá trị quá cao	Bộ lọc bị tắc hoặc đường gió bị cản	Kiểm tra bộ lọc và van gió
Giá trị không ổn định	Ống đọng nước hoặc áp suất hệ thống dao động	Xử lý nước ngưng và kiểm tra hệ thống
Hai đồng hồ hiển thị khác nhau	Khác dải đo, khác sai số hoặc khác điểm lấy áp	So sánh bằng thiết bị chuẩn
Kim bị kẹt	Va đập hoặc hỏng cơ cấu bên trong	Ngừng sử dụng và gửi kiểm tra
Mặt đồng hồ bị mờ	Hơi ẩm xâm nhập hoặc ngưng tụ	Kiểm tra độ kín của vỏ

Khi chênh áp giảm, không nên kết luận ngay đồng hồ bị hỏng. Cần kiểm tra cửa, quạt, bộ lọc, van gió, đường ống và tình trạng cân bằng gió. Không nên tự tháo cơ cấu bên trong nếu không có thiết bị và chuyên môn phù hợp. Việc tháo đồng hồ có thể làm thay đổi độ chính xác.

Hiệu chuẩn, kiểm tra và bảo trì

Hiệu chuẩn là quá trình so sánh kết quả của đồng hồ đo áp suất vi sai với một thiết bị chuẩn có độ chính xác cao hơn. Hiệu chuẩn giúp xác định sai số của thiết bị tại nhiều điểm trong dải đo. Kết quả cho biết đồng hồ còn đáp ứng giới hạn cho phép hay không. Hiệu chuẩn không hoàn toàn giống hiệu chỉnh.

• Adjustment nghĩa là hiệu chỉnh, tức là can thiệp vào thiết bị để giảm sai số.
• Verification nghĩa là xác minh hoặc kiểm tra, nhằm xác nhận thiết bị vẫn đáp ứng yêu cầu sử dụng.

Quy trình hiệu chuẩn có thể thực hiện tại các điểm:

• 0% dải đo
• 25% dải đo
• 50% dải đo
• 75% dải đo
• 100% dải đo

Các điểm có thể được kiểm tra khi tăng áp và giảm áp để đánh giá độ trễ và độ lặp lại.

Chu kỳ hiệu chuẩn phụ thuộc vào:

• Yêu cầu của hệ thống chất lượng
• Mức độ quan trọng của vị trí đo
• Tần suất sử dụng
• Lịch sử ổn định của đồng hồ
• Điều kiện môi trường
• Khuyến cáo của nhà sản xuất

Nhiều nhà máy áp dụng chu kỳ tham khảo từ 6 đến 12 tháng. Tuy nhiên, chu kỳ này không mặc định phù hợp cho mọi dự án.

Hoạt động kiểm tra và bảo trì gồm:

• Kiểm tra điểm 0
• Kiểm tra ống lấy áp
• Kiểm tra đầu nối
• Vệ sinh bề mặt
• Loại bỏ nước ngưng
• Kiểm tra tem hiệu chuẩn
• So sánh với giá trị lịch sử
• Kiểm tra dấu hiệu va đập
• Kiểm tra độ kín của vị trí lắp

Nếu thiết bị có sai số vượt giới hạn, cần hiệu chỉnh, hiệu chuẩn lại hoặc thay mới tùy tình trạng thực tế.

Tiêu chuẩn và yêu cầu trong dự án phòng sạch

Đồng hồ đo áp suất vi sai là một bộ phận của hệ thống giám sát phòng sạch. Thiết bị không tự xác định hoặc tạo ra cấp sạch. Cấp sạch được đánh giá dựa trên nhiều yếu tố như nồng độ hạt, thiết kế hệ thống không khí, lưu lượng, tốc độ gió và điều kiện vận hành.

• ISO 14644 là nhóm tiêu chuẩn liên quan đến phòng sạch và môi trường kiểm soát liên quan.
  Trong các nhà máy dược phẩm, yêu cầu về chênh áp thường được quản lý trong hệ thống
• GMP - thực hành sản xuất tốt.

Tùy dự án, đồng hồ có thể được kiểm tra trong quá trình:

• Nghiệm thu lắp đặt
• Cân chỉnh hệ thống
• Thẩm định
• Vận hành định kỳ
• Hiệu chuẩn thiết bị đo

Các thuật ngữ thường gặp gồm:

• IQ - Installation Qualification: thẩm định lắp đặt. Trong giai đoạn IQ, nhà thầu có thể kiểm tra mã thiết bị, dải đo, vị trí lắp, hướng nối cổng High và Low và chứng nhận hiệu chuẩn.
• OQ - Operational Qualification: thẩm định vận hành. Trong giai đoạn OQ, hệ thống có thể được kiểm tra ở các trạng thái vận hành khác nhau để xác nhận đồng hồ hiển thị đúng.
• PQ - Performance Qualification: thẩm định hiệu năng. Trong giai đoạn PQ, chênh áp được theo dõi trong điều kiện vận hành thực tế nhằm xác nhận hệ thống duy trì trạng thái ổn định.

Câu hỏi thường gặp về đồng hồ đo áp suất vi sai

• Đồng hồ đo áp suất vi sai dùng để đo gì?

Đồng hồ đo áp suất vi sai dùng để đo sự khác biệt áp suất giữa hai điểm. Trong phòng sạch, thiết bị thường đo chênh áp giữa phòng và hành lang, giữa hai cấp sạch hoặc giữa phía trước và phía sau bộ lọc. Kết quả giúp theo dõi hướng dòng khí và trạng thái vận hành.

• Đồng hồ đo áp suất vi sai có phải là đồng hồ chênh áp không?

Có. Đồng hồ đo áp suất vi sai, áp kế vi sai và đồng hồ chênh áp thường là những cách gọi khác nhau của thiết bị đo chênh lệch áp suất giữa hai điểm. Tên tiếng Anh phổ biến là Differential Pressure Gauge.

• Đồng hồ đo áp suất vi sai khác đồng hồ áp suất thông thường thế nào?

Đồng hồ áp suất thông thường đo áp suất tại một điểm so với một mức tham chiếu. Đồng hồ đo áp suất vi sai tiếp nhận áp suất từ hai điểm và hiển thị phần chênh lệch. Vì vậy, thiết bị phù hợp với giám sát chênh áp phòng và bộ lọc.

• Cổng High và Low có ý nghĩa gì?

Cổng High là cổng áp suất cao, được nối với điểm có áp suất lớn hơn. Cổng Low là cổng áp suất thấp. Nếu kết nối ngược, đồng hồ có thể hiển thị âm, kim dịch chuyển sai chiều hoặc kết quả không chính xác.

• Nên chọn dải đo 0-60 Pa hay 0-125 Pa?

Lựa chọn phụ thuộc vào chênh áp vận hành và giá trị lớn nhất của hệ thống. Dải 0-60 Pa giúp quan sát rõ chênh áp thấp. Dải 0-125 Pa có phạm vi rộng hơn. Cần căn cứ bản vẽ và yêu cầu kỹ thuật thay vì áp dụng một dải cho mọi phòng.

• Đồng hồ đo áp suất vi sai có cần nguồn điện không?

Đồng hồ dạng cơ thường không cần nguồn điện. Đồng hồ điện tử cần nguồn để vận hành cảm biến, màn hình, cảnh báo và truyền tín hiệu. Điện áp nguồn phải được kiểm tra theo tài liệu kỹ thuật của từng sản phẩm.

• Có thể kết nối đồng hồ với BMS hoặc EMS không?

Có, nếu thiết bị có tín hiệu 4-20 mA, 0-10 V hoặc giao thức Modbus. Đồng hồ cơ thông thường chỉ hiển thị tại chỗ và không thể tự truyền dữ liệu. Nhà thầu cần chọn thiết bị điện tử hoặc bộ truyền chênh áp phù hợp.

• Vì sao kim đồng hồ không trở về điểm 0?

Nguyên nhân có thể là trong ống vẫn còn áp suất, thiết bị lắp sai hướng, cơ cấu bị lệch hoặc đồng hồ từng chịu quá áp. Cần ngắt hai nguồn áp, kiểm tra vị trí lắp và hiệu chuẩn nếu sai lệch vẫn còn.

• Đồng hồ có dùng để theo dõi bộ lọc HEPA không?

Có. Đồng hồ đo áp suất vi sai có thể đo chênh áp giữa phía trước và phía sau bộ lọc HEPA. Khi bụi tích tụ, sức cản của lọc thường tăng. Giá trị này hỗ trợ đánh giá tình trạng lọc nhưng phải kết hợp với thông số kỹ thuật và kết quả kiểm tra hệ thống.

• Bao lâu nên hiệu chuẩn đồng hồ một lần?

Nhiều nhà máy áp dụng chu kỳ tham khảo từ 6 đến 12 tháng. Tuy nhiên, chu kỳ thực tế phụ thuộc vào mức độ quan trọng của thiết bị, yêu cầu GMP, lịch sử sai số, điều kiện vận hành và quy trình quản lý thiết bị đo của từng đơn vị.

• Đồng hồ thường được lắp ở đâu trong phòng sạch?

Đồng hồ thường được lắp gần cửa ra vào, giữa phòng và hành lang hoặc giữa hai khu vực có cấp sạch khác nhau. Thiết bị cũng được lắp trên HEPA Box, AHU, buồng cân, tủ hút, Pass Box động và hệ thống lọc khí.

• Chênh áp phòng sạch giảm bất thường do nguyên nhân nào?

Chênh áp có thể giảm do cửa mở, gioăng cửa hở, quạt cấp khí yếu, quạt hút quá mạnh, bộ lọc bị tắc, đường ống rò rỉ hoặc van gió sai vị trí. Cũng cần kiểm tra ống lấy áp và độ chính xác của đồng hồ.

Kết luận

Đồng hồ đo áp suất vi sai là thiết bị dùng để đo sự khác biệt áp suất giữa hai điểm. Trong phòng sạch, thiết bị giúp theo dõi tầng chênh áp, xác định trạng thái áp suất dương hoặc âm, kiểm soát hướng dòng khí và giám sát tình trạng bộ lọc.

Để kết quả đo đáng tin cậy, cần lựa chọn đúng dải đo, độ chính xác, kiểu hiển thị và phương thức truyền tín hiệu. Quá trình lắp đặt phải bảo đảm kết nối đúng cổng High và Low, ống lấy áp kín, không bị gập hoặc đọng nước. Thiết bị cũng cần được kiểm tra và hiệu chuẩn theo yêu cầu của hệ thống chất lượng.

Thiết bị phòng sạch VCR cung cấp đồng hồ đo áp suất vi sai và các thiết bị phòng sạch cho nhà thầu thi công phòng sạch, nhà máy dược phẩm, điện tử, thực phẩm, mỹ phẩm, thiết bị y tế, bệnh viện và phòng thí nghiệm. Đội ngũ kỹ thuật hỗ trợ lựa chọn dải đo, kiểu lắp, tín hiệu đầu ra và phụ kiện phù hợp với từng vị trí trong dự án.

Liên hệ Thiết bị phòng sạch VCR để được tư vấn lựa chọn đồng hồ đo áp suất vi sai và nhận báo giá theo yêu cầu thực tế của công trình.