AHU phòng sạch – Những kiến thức cần biết

AHU là một trong những thiết bị được sử dụng rất nhiều trong các nhà máy sản xuất công nghiệp. Và đó là lý do tại sao phòng sạch cũng cần thiết bị này. Vậy bạn đã biết AHU phòng sạch có những kiến thức gì cần biết chưa, cùng tìm hiểu với Thiết bị phòng sạch VCR nhé.

AHU trong phòng sạch là gì

AHU là chữ viết tắt của Air Handling Unit là một thiết bị giúp xử lý không khí thường được sử dụng trong hệ thống HVAC (HVAC System) của các nhà xưởng, nhà máy, tòa nhà, …

Do đó AHU cũng được sử dụng trong các phòng sạch thực phẩm, dược phẩm, điện tử, bệnh viện, vi mạch, … Ngoài ra nó còn được sử dụng rất phổ biến tại các trung tâm thương mại, tòa nhà lớn với hệ thống Chiller trung tâm, …

Cấu tạo của AHU

Mỗi công trình riêng biệt sẽ có những yêu cầu riêng biệt, do đó Air Handling Unit phải có thiết kế khác nhau. Tuy nhiên mọi AHU đều có một cấu tạo chung bao gồm các bộ phận sau đây:

• Quạt gió
• Dàn gia nhiệt (Heater)
• Dàn lạnh
• Bộ lọc khí
• Vỏ bảo vệ

AHU thường được lắp ghép từ nhiều module như sau: Buồng hoà trộn, Bộ lọc bụi, dàn trao đổi nhiệt và hộp quạt. Trên buồng hoà trộn sẽ có 02 cửa gắn van điều chỉnh, một cửa lấy gió tươi, một cửa nối với đường hồi gió.

Bên trong AHU yêu cầu các đặc điểm bề mặt được sắp xếp hợp lý giống như trong các phòng sạch: Nội thất nhẵn, được hoàn thiện không có đinh tán, đai ốc, bu lông, ốc vít hoặc kẽ hở. Bộ giảm âm và bộ giảm chấn để đảm bảo tiếng ồn và độ rung của quạt gió giảm thiểu tối đa nhất có thể.

Các loại AHU phòng sạch

Air Handling Unit phòng sạch hay thông thường đều có 2 loại chính là AHU chạy nước và AHU loại gas lạnh trực tiếp:

AHU loại dùng nước (Water AHU)

Bao gồm dàn trao đổi nhiệt dùng trao đổi nhiệt giữa nước lạnh đi qua các ống đồng và không khí thổi qua nó quạt ly tâm ,hệ thống điều khiển gồm cảm biến nhiệt độ, độ ẩm, van ba ngã actuator, chiller...

Đến khi nhiệt độ phòng lớn hơn nhiệt độ đặt thì van 3 ngã mở cho nước lạnh chảy qua dàn trao đổi nhiệt đến khi nhiệt độ tụt xuống nhiệt độ đặt thì van 3 ngã đóng lại nước lạnh chảy qua đường bypass về thiết bị làm lạnh nước (chiller).

AHU loại dùng gas lạnh trực tiếp (DX AHU)

Bao gồm dàn trao đổi nhiệt dùng trao đổi nhiệt giữa gas lạnh đi qua các ống đồng và không khí thổi qua nó nhờ lực hút của quạt ly tâm. Gió cấp trước khi cấp vào khu vực sử dụng thường được lọc qua bộ phận tiền lọc và lọc túi. Trong các trường hợp cần độ sạch cao thì chúng ta sẽ sử dụng thêm cả lọc HEPA.

Nguyên lý hoạt động của AHU phòng sạch

AHU làm việc với dàn trao đổi nhiệt – để trao đổi nhiệt giữa khi nước đi qua các ống đồng và không khí thổi qua, quạt cao áp – hay còn gọi là quạt hướng kính, hệ thống điều khiển gồm cảm biến nhiệt, van ba ngã, …

Trong quá trình làm việc, khi nhiệt độ phòng lớn hơn nhiệt độ theo tiêu chuẩn đã đặt thì van ba ngã mở cho nước lạnh chảy qua dàn trao đổi nhiệt. Khi nhiệt độ tụt xuống mức nhiệt độ đặt thì van ba ngã sẽ đóng lại nước lạnh chảy qua đường bypass để đi về Chiller (là thiết bị làm lạnh nước). Trước khi không khí đưa vào AHU thì đã được lọc qua lọc G4 và lọc túi. Cũng như đã nói, nếu cần độ sạch cao hơn thì chúng ta sẽ sử dụng thêm bộ lọc HEPA.

Hiện nay chúng ta thường dùng các actuator điều khiển trơn cho các valve nước lạnh thay cho công nghệ valve 3 ngả đã lỗi thời. Công nghệ Actuator này có thể điều khiển đến từng % độ mở của các valve nước lạnh một cách chính xác.

Quạt cao áp đóng vai trò thổi và lưu thông không khí trong cả hệ thống HVAC. Người ta thường dùng quạt quạt 3 cấp độ với AHU nhỏ (tương tự như các FCU) và dùng VSD (variable speed drive) cho các quạt có công suất lớn. Qua việc điều khiển đến từng % độ mở của valve nước lạnh, tốc độ quạt gió để điều khiển nhiệt độ không khí đầu ra Tuy nhiên, các AHU này có độ chính xác không cao, nó chỉ dùng để xử lý bộ không khí, muốn có 1 nhiệt độ và độ ẩm chính xác, các FCU tại từng khu vực sẽ làm tốt việc này. Quạt cấp của AHU thường dùng quạt ly tâm, với ứng dụng trong phòng sạch ngoại áp suất tĩnh của quạt lên đến 1000Pa

AHU phòng sạch khác AHU thông thường như thế nào?

AHU phòng sạch và AHU thông thường đều có chức năng xử lý không khí trước khi cấp vào không gian sử dụng. Tuy nhiên, mục tiêu thiết kế, yêu cầu kỹ thuật và mức độ kiểm soát của hai loại AHU này có sự khác biệt rất lớn. AHU thông thường chủ yếu phục vụ điều hòa không khí, tạo sự thoải mái về nhiệt độ và thông gió cho con người trong các tòa nhà, trung tâm thương mại, văn phòng hoặc nhà xưởng thông thường. Trong khi đó, AHU phòng sạch không chỉ xử lý nhiệt độ mà còn phải kiểm soát độ ẩm, hạt bụi, áp suất, hướng dòng khí và nguy cơ nhiễm chéo trong quá trình sản xuất.

Điểm khác biệt quan trọng nhất nằm ở yêu cầu kiểm soát chất lượng không khí. Với AHU thông thường, hệ thống lọc thường chỉ cần đáp ứng nhu cầu loại bỏ bụi thô hoặc bụi trung gian để bảo vệ thiết bị và cải thiện chất lượng không khí trong nhà. Nhưng với AHU phòng sạch, cấp lọc phải được thiết kế theo yêu cầu cấp sạch của từng khu vực. Hệ thống có thể kết hợp nhiều cấp lọc như pre-filter, medium filter và HEPA filter, tùy theo phòng sạch cần đạt ISO 8, ISO 7, ISO 6 hoặc cấp sạch cao hơn. Nếu lựa chọn cấp lọc không phù hợp, phòng sạch có thể không đạt giới hạn hạt bụi yêu cầu, dù công suất lạnh của AHU vẫn đáp ứng.

Ngoài cấp lọc, AHU phòng sạch còn có yêu cầu cao hơn về vật liệu, độ kín và khả năng vệ sinh. Các bề mặt bên trong AHU cần hạn chế khe hở, điểm đọng bụi, khu vực khó vệ sinh hoặc vị trí có thể phát sinh nhiễm bẩn. Với các ngành như dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thiết bị y tế hoặc điện tử, một chi tiết thiết kế không phù hợp trong AHU cũng có thể làm tăng nguy cơ tích tụ bụi, vi sinh hoặc tạp chất trong hệ thống cấp gió. Vì vậy, AHU phòng sạch thường cần được xem xét không chỉ như một thiết bị HVAC, mà như một phần của hệ thống kiểm soát môi trường sản xuất.

Một khác biệt lớn khác là kiểm soát áp suất. Trong AHU thông thường, áp suất giữa các phòng thường không phải yêu cầu chính, miễn là hệ thống đảm bảo lưu lượng gió và tiện nghi nhiệt. Nhưng trong phòng sạch, chênh áp giữa các khu vực lại là yếu tố rất quan trọng để kiểm soát hướng di chuyển của không khí. Khu vực sạch hơn thường cần được duy trì áp suất cao hơn khu vực kém sạch hơn để hạn chế không khí bẩn xâm nhập. Vì vậy, AHU phòng sạch phải được thiết kế đồng bộ với hệ thống ống gió, hồi gió, van gió, cảm biến chênh áp và giải pháp điều khiển để duy trì trạng thái áp suất ổn định trong vận hành thực tế.

Bảng dưới đây tóm tắt những điểm khác nhau cơ bản giữa AHU thông thường và AHU phòng sạch:

Từ những khác biệt trên có thể thấy, không nên lựa chọn AHU cho phòng sạch theo cách giống AHU dân dụng hoặc AHU thương mại thông thường. Khi thiết kế AHU phòng sạch, doanh nghiệp cần xem xét đồng thời nhiều yếu tố như cấp sạch yêu cầu, lưu lượng gió, số lần trao đổi khí, cấp lọc, tổn thất áp suất, tỷ lệ gió tươi – gió hồi, kiểm soát nhiệt ẩm, vị trí đặt AHU và khả năng bảo trì. Một AHU có công suất lạnh đủ lớn chưa chắc đã phù hợp cho phòng sạch nếu không đáp ứng được yêu cầu về lọc, áp suất và kiểm soát nhiễm bẩn.

Trong thực tế, sai lầm thường gặp là chỉ quan tâm đến công suất lạnh hoặc lưu lượng gió mà bỏ qua yêu cầu kiểm soát hạt bụi, chênh áp và độ kín của hệ thống. Điều này có thể khiến phòng sạch khó đạt cấp sạch khi kiểm định, hoặc đạt trong giai đoạn ban đầu nhưng không duy trì ổn định trong quá trình sản xuất. Vì vậy, AHU phòng sạch cần được thiết kế dựa trên yêu cầu vận hành thực tế của từng ngành, từng cấp sạch và từng khu vực sản xuất, thay vì chỉ dựa trên tiêu chí điều hòa không khí thông thường.

Cách tính AHU – Air Handing Unit cho phòng sạch

Để tính toán xem AHU cần dùng công suất bao nhiêu, số lượng bao nhiêu chúng ta cần lưu ý một số điểm sau:

• Kích thước phòng sạch (Chiều rộng x chiều dài x chiều cao)
• Cấp độ sạch phòng sạch (từ đó chúng ta có các yêu cầu về số lần thay đổi không khí)
• Phòng sạch của ngành nào

Rồi từ đó tính công suất AHU the công thức:

Q = G x Cp x Dt (kw)

Trong đó :

• Q : công suất lạnh chiller ( kw)
• G : Lưu lượng (l / h)
• Cp = 4,186 (kj/kg.oC)
• Dt = Độ chênh nhiệt độ đầu vào và đầu ra .( oC)

Từ công suất KW ta tính được công suất Btu

1 kw = 3415,179 Btu/h

Ứng dụng của AHU trong phòng sạch

Mỗi phòng sạch đều cần một hệ thống xử lý không khí mạnh mẽ để phục vụ cho công việc sản xuất dược phẩm, thiết bị y tế, chất bán dẫn và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, … Do vậy AHU phòng sạch là thiết bị không thể thiếu.

Bộ xử lý không khí (AHU) nơi điều khiển nhiệt độ, độ ẩm và áp suất trong các môi trường được kiểm soát. Là một phần không thể thiếu của hệ thống HVAC phòng sạch, nó hoạt động như một đơn vị xử lý không khí công suất cao, tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu thông và điều hòa không khí trong phòng sạch.

Các thông số kỹ thuật cần quan tâm khi chọn AHU phòng sạch

Khi lựa chọn AHU cho phòng sạch, doanh nghiệp không nên chỉ nhìn vào công suất lạnh hoặc kích thước thiết bị. AHU phòng sạch là một phần quan trọng của hệ thống HVAC, có nhiệm vụ xử lý không khí trước khi cấp vào khu vực sản xuất. Vì vậy, thiết bị này cần được lựa chọn dựa trên nhiều thông số kỹ thuật cùng lúc, bao gồm lưu lượng gió, áp suất tĩnh, cấp lọc, khả năng kiểm soát nhiệt ẩm, độ kín, vật liệu, loại quạt, hệ thống điều khiển và khả năng bảo trì. Nếu một trong các thông số này không phù hợp, phòng sạch có thể khó đạt cấp sạch, khó duy trì chênh áp hoặc vận hành kém ổn định trong thực tế.

Thông số đầu tiên cần quan tâm là lưu lượng gió. Trong phòng sạch, lưu lượng gió không chỉ phục vụ mục đích làm mát mà còn liên quan trực tiếp đến số lần trao đổi không khí, khả năng pha loãng hạt bụi và duy trì cấp sạch. Lưu lượng gió cần được tính toán dựa trên thể tích phòng, cấp sạch yêu cầu, số lượng người, thiết bị sản xuất, tải nhiệt và mức phát sinh hạt trong quá trình vận hành. Nếu lưu lượng gió quá thấp, phòng sạch có thể không đạt ISO 8, ISO 7 hoặc cấp sạch mong muốn. Ngược lại, nếu lưu lượng quá cao nhưng không cần thiết, hệ thống sẽ tiêu tốn nhiều năng lượng và có thể gây khó khăn cho việc cân bằng áp suất.

Áp suất tĩnh ngoài cũng là một thông số rất quan trọng khi chọn AHU phòng sạch. Không khí từ AHU đến phòng sạch phải đi qua đường ống gió, van gió, coil, bộ lọc, tiêu âm, miệng gió và có thể cả HEPA Box hoặc bộ lọc đầu cuối. Tất cả các thành phần này đều tạo ra trở lực. Áp suất tĩnh ngoài của quạt phải đủ để thắng được tổng trở lực đó và vẫn đảm bảo lưu lượng gió thiết kế tại từng khu vực. Nếu áp suất tĩnh không đủ, các phòng ở xa AHU có thể thiếu gió, chênh áp không ổn định và hệ thống khó cân chỉnh khi nghiệm thu.

Công suất lạnh là thông số cần thiết để đáp ứng tải nhiệt và duy trì nhiệt độ phòng sạch. Tải nhiệt có thể đến từ con người, máy móc, đèn chiếu sáng, vỏ phòng, không khí tươi và quá trình sản xuất. Tuy nhiên, trong phòng sạch, công suất lạnh không nên được xem là tiêu chí duy nhất khi chọn AHU. Một AHU có công suất lạnh đủ lớn nhưng lưu lượng gió, áp suất tĩnh hoặc cấp lọc không phù hợp vẫn có thể khiến phòng sạch vận hành không đạt yêu cầu. Vì vậy, công suất lạnh cần được tính cùng với tải ẩm, lưu lượng gió và điều kiện vận hành thực tế.

Khả năng kiểm soát độ ẩm là yếu tố đặc biệt quan trọng với các ngành như dược phẩm, thực phẩm chức năng, điện tử, thiết bị y tế và bao bì y tế. Độ ẩm quá cao có thể làm tăng nguy cơ vi sinh, ngưng tụ, ảnh hưởng đến nguyên liệu hút ẩm hoặc làm giảm độ ổn định của sản phẩm. Độ ẩm quá thấp lại có thể làm tăng nguy cơ tĩnh điện, đặc biệt trong sản xuất điện tử và linh kiện chính xác. Vì vậy, AHU phòng sạch cần được thiết kế để kiểm soát cả nhiệt độ và độ ẩm, không chỉ đơn thuần làm mát không khí. Trong một số trường hợp, hệ thống có thể cần làm lạnh sâu để tách ẩm, tái nhiệt hoặc kết hợp thiết bị kiểm soát ẩm riêng.

Cấp lọc là thông số quyết định khả năng kiểm soát hạt bụi của hệ thống. Tùy theo cấp sạch yêu cầu, AHU có thể sử dụng nhiều cấp lọc như lọc thô, lọc trung gian, lọc tinh hoặc kết hợp với HEPA tại đầu cuối cấp gió. Lọc thô thường giúp bảo vệ coil và các thiết bị bên trong AHU, lọc trung gian giúp giảm tải cho lọc cuối, còn HEPA được sử dụng khi cần kiểm soát hạt bụi ở mức cao hơn. Việc lựa chọn cấp lọc cần phù hợp với ISO yêu cầu, đặc điểm sản xuất và thiết kế tổng thể của phòng sạch. Nếu chọn lọc không đủ cấp, phòng sạch khó đạt yêu cầu hạt bụi; nếu chọn lọc quá cao nhưng không tính áp suất, hệ thống có thể thiếu gió và tốn điện.

Độ kín của vỏ AHU cũng cần được xem xét kỹ. Với AHU thông thường, rò rỉ khí ở mức nhỏ có thể chủ yếu gây thất thoát năng lượng. Nhưng với AHU phòng sạch, rò rỉ khí có thể ảnh hưởng đến áp suất, lưu lượng, chất lượng không khí cấp và khả năng kiểm soát nhiễm bẩn. Vỏ AHU cần hạn chế rò rỉ, các cửa bảo trì cần kín, gioăng cần đảm bảo độ bền và các vị trí lắp ghép cần được xử lý tốt. Một AHU có độ kín kém có thể làm thất thoát áp suất, giảm hiệu suất lọc và khiến hệ thống khó duy trì trạng thái ổn định.

Vật liệu vỏ và bề mặt bên trong AHU ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền, vệ sinh và nguy cơ tích bụi. Với phòng sạch, các bề mặt tiếp xúc với luồng khí cần nhẵn, dễ vệ sinh và hạn chế các điểm đọng bụi hoặc đọng nước. Nếu vật liệu không phù hợp, bề mặt dễ ăn mòn, bong tróc hoặc tích tụ bụi, từ đó làm tăng nguy cơ ô nhiễm không khí cấp vào phòng sạch. Đặc biệt trong các ngành yêu cầu GMP hoặc kiểm soát nhiễm bẩn nghiêm ngặt, vật liệu và cấu tạo bên trong AHU cần được xem xét như một phần của hệ thống đảm bảo chất lượng.

Loại quạt sử dụng trong AHU cũng ảnh hưởng lớn đến hiệu suất vận hành. Quạt cần đáp ứng đồng thời lưu lượng gió, áp suất tĩnh, độ ồn, độ rung và mức tiêu thụ điện. Nếu chọn quạt không phù hợp, hệ thống có thể thiếu gió, ồn lớn, rung động nhiều hoặc tiêu thụ điện cao. Trong nhiều hệ thống hiện đại, quạt kết hợp biến tần giúp điều chỉnh lưu lượng linh hoạt hơn theo tải thực tế, hỗ trợ cân bằng áp suất và tiết kiệm năng lượng trong quá trình vận hành.

Hệ thống điều khiển là yếu tố không nên bỏ qua khi chọn AHU phòng sạch. Một AHU phù hợp cần có khả năng kiểm soát và giám sát các thông số quan trọng như nhiệt độ, độ ẩm, lưu lượng gió, chênh áp, trạng thái lọc và tốc độ quạt. Tùy mức độ yêu cầu, hệ thống có thể tích hợp biến tần, cảm biến nhiệt ẩm, cảm biến chênh áp, cảnh báo lọc bẩn hoặc kết nối với BMS. Khả năng điều khiển tốt giúp phòng sạch vận hành ổn định hơn, đồng thời giúp phát hiện sớm các bất thường trước khi chúng ảnh hưởng đến chất lượng sản xuất.

Khả năng bảo trì là thông số thực tế nhưng thường bị xem nhẹ. AHU phòng sạch cần được kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ các bộ phận như lọc, coil, quạt, khay nước ngưng, đường thoát nước, van điều khiển, cảm biến và cửa bảo trì. Nếu thiết kế AHU hoặc vị trí lắp đặt không thuận tiện cho bảo trì, việc thay lọc, vệ sinh coil, kiểm tra quạt hoặc xử lý nước ngưng sẽ khó thực hiện đúng cách. Điều này có thể làm giảm hiệu suất hệ thống, tăng nguy cơ vi sinh, tăng tiêu thụ điện và ảnh hưởng đến chất lượng không khí cấp vào phòng sạch.

Bảng dưới đây tóm tắt các thông số kỹ thuật quan trọng khi lựa chọn AHU phòng sạch:

Tóm lại, lựa chọn AHU phòng sạch cần dựa trên yêu cầu vận hành thực tế chứ không chỉ dựa trên công suất lạnh hoặc giá thiết bị. Một AHU phù hợp phải đảm bảo đủ lưu lượng gió, đủ áp suất tĩnh, kiểm soát tốt nhiệt độ và độ ẩm, có cấp lọc phù hợp, độ kín tốt, dễ vệ sinh, dễ bảo trì và có khả năng điều khiển ổn định. Khi các thông số này được tính toán đồng bộ, hệ thống phòng sạch sẽ dễ đạt cấp sạch hơn, vận hành ổn định hơn và giảm rủi ro phát sinh trong quá trình sản xuất.

Sai lầm khi lựa chọn AHU phòng sạch

Lựa chọn AHU cho phòng sạch không thể chỉ dựa trên công suất lạnh hoặc giá thiết bị. AHU là trung tâm xử lý không khí của hệ thống HVAC, ảnh hưởng trực tiếp đến lưu lượng gió, nhiệt độ, độ ẩm, áp suất, cấp lọc và khả năng duy trì cấp sạch trong quá trình vận hành. Nếu lựa chọn AHU không phù hợp ngay từ đầu, phòng sạch có thể vẫn hoạt động nhưng khó đạt cấp sạch ổn định, tiêu tốn nhiều năng lượng, khó bảo trì và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm chéo.

Sai lầm phổ biến đầu tiên là chỉ tính AHU theo công suất lạnh mà không tính đúng lưu lượng gió cần thiết. Trong phòng sạch, lưu lượng gió không chỉ phục vụ mục tiêu làm mát mà còn liên quan đến số lần trao đổi khí, khả năng pha loãng hạt bụi, duy trì hướng dòng khí và kiểm soát cấp sạch. Một AHU có công suất lạnh đủ lớn nhưng lưu lượng gió không đủ vẫn có thể khiến phòng sạch khó đạt ISO 8, ISO 7 hoặc các cấp sạch cao hơn. Vì vậy, khi chọn AHU phòng sạch cần xem xét đồng thời tải nhiệt, thể tích phòng, số lần trao đổi gió, cấp sạch yêu cầu và đặc điểm phát sinh hạt trong quá trình sản xuất.

Sai lầm thứ hai là không tính đầy đủ tổn thất áp suất của toàn hệ thống. Không khí từ AHU đến phòng sạch phải đi qua nhiều thành phần như lọc thô, lọc trung gian, coil, đường ống gió, van gió, tiêu âm, miệng gió, HEPA Box hoặc các bộ lọc cuối. Mỗi thành phần đều tạo ra trở lực. Nếu chỉ chọn quạt theo lưu lượng mà không tính đủ áp suất tĩnh cần thiết, hệ thống có thể không cấp đủ gió đến các phòng xa, lưu lượng phân phối không đều, chênh áp khó ổn định và quạt phải vận hành quá tải. Đây là nguyên nhân thường gặp khiến phòng sạch đạt yêu cầu trên thiết kế nhưng gặp khó khăn khi cân chỉnh thực tế.

Sai lầm thứ ba là chọn cấp lọc không phù hợp với yêu cầu phòng sạch. AHU thông thường có thể chỉ cần lọc thô hoặc lọc trung gian, nhưng AHU phòng sạch cần được thiết kế theo cấp sạch và mục tiêu kiểm soát hạt bụi của từng khu vực. Tùy vào thiết kế, hệ thống có thể sử dụng pre-filter, medium filter, fine filter hoặc kết hợp với HEPA tại đầu cuối cấp gió. Nếu cấp lọc quá thấp, không khí cấp vào phòng không đảm bảo yêu cầu sạch. Ngược lại, nếu lắp lọc quá cao nhưng không tính đủ trở lực, quạt AHU có thể không đáp ứng được lưu lượng cần thiết, làm tăng tiêu thụ điện và gây mất cân bằng hệ thống.

Sai lầm thứ tư là không xem xét yêu cầu kiểm soát độ ẩm. Nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung vào nhiệt độ mà bỏ qua độ ẩm tương đối, trong khi độ ẩm có thể ảnh hưởng đến vi sinh, tĩnh điện, nguyên liệu hút ẩm, bao bì, thiết bị và chất lượng sản phẩm. Với các ngành như dược phẩm, thực phẩm chức năng, điện tử hoặc thiết bị y tế, AHU cần được tính toán để kiểm soát cả tải nhiệt và tải ẩm. Trong một số trường hợp, hệ thống cần có giải pháp làm lạnh sâu để tách ẩm, tái nhiệt, điều khiển tỷ lệ gió tươi – gió hồi hoặc kết hợp thiết bị hút ẩm riêng. Nếu không tính đúng tải ẩm, phòng sạch có thể thường xuyên bị dao động độ ẩm dù nhiệt độ vẫn đạt yêu cầu.

Sai lầm thứ năm là không đánh giá đúng tỷ lệ gió tươi và gió hồi. Gió tươi cần thiết để đảm bảo thông gió, bù áp và đáp ứng yêu cầu vận hành, nhưng nếu đưa quá nhiều gió tươi vào hệ thống mà không tính toán phù hợp, AHU sẽ phải xử lý thêm tải nhiệt và tải ẩm rất lớn. Điều này làm tăng công suất lạnh, tăng chi phí vận hành và có thể khiến hệ thống khó duy trì độ ẩm ổn định. Ngược lại, nếu tỷ lệ gió tươi quá thấp, phòng sạch có thể không đảm bảo thông gió, khó duy trì áp suất hoặc không phù hợp với yêu cầu của quy trình sản xuất. Vì vậy, tỷ lệ gió tươi – gió hồi cần được xác định theo cấp sạch, số người, đặc điểm quy trình, yêu cầu áp suất và nguy cơ nhiễm chéo.

Sai lầm thứ sáu là lựa chọn AHU mà không xem xét vị trí lắp đặt và chiều dài đường ống gió. AHU đặt quá xa khu vực phòng sạch sẽ làm tăng chiều dài ống gió, số lượng co cút, trở lực hệ thống và tổn thất áp suất. Khi đó, quạt phải hoạt động với áp suất cao hơn, tiêu thụ điện nhiều hơn và việc cân bằng lưu lượng giữa các phòng cũng khó khăn hơn. Vị trí đặt AHU cần được xem xét ngay từ giai đoạn thiết kế layout để vừa tối ưu đường ống gió, vừa thuận tiện cho bảo trì, thay lọc, vệ sinh coil, kiểm tra quạt và xử lý nước ngưng.

Sai lầm thứ bảy là bỏ qua yêu cầu vệ sinh, bảo trì và khả năng tiếp cận thiết bị. AHU phòng sạch cần được kiểm tra định kỳ các bộ phận như lọc, coil, quạt, khay nước ngưng, đường thoát nước, cảm biến, van điều khiển và cửa bảo trì. Nếu AHU được đặt ở vị trí chật hẹp, thiếu không gian thao tác hoặc thiết kế cửa bảo trì không thuận tiện, việc bảo dưỡng sẽ khó thực hiện đúng tần suất. Lâu dài, lọc bẩn, coil bám bụi, nước ngưng thoát kém hoặc quạt hoạt động bất thường có thể làm giảm hiệu suất hệ thống và ảnh hưởng đến chất lượng không khí cấp vào phòng sạch.

Sai lầm thứ tám là chọn AHU không phù hợp với yêu cầu kiểm soát nhiễm chéo. Với nhà máy sản xuất nhiều sản phẩm, nhiều cấp sạch hoặc có khu vực nguy cơ cao, không phải lúc nào cũng có thể dùng chung một AHU cho nhiều phòng. Nếu thiết kế không phân vùng hợp lý, gió hồi từ khu vực này có thể mang hạt bụi, mùi, hơi hóa chất hoặc tạp chất sang khu vực khác. Trong những trường hợp có yêu cầu kiểm soát nhiễm chéo nghiêm ngặt, cần cân nhắc tách hệ thống AHU, kiểm soát hướng dòng khí, sử dụng chênh áp phù hợp hoặc thiết kế hồi gió theo từng khu vực riêng biệt.

Sai lầm thứ chín là không tính đến khả năng điều khiển và giám sát. AHU phòng sạch không nên vận hành như một thiết bị bật/tắt đơn giản. Để duy trì trạng thái ổn định, hệ thống cần có các cảm biến và cơ chế điều khiển phù hợp cho nhiệt độ, độ ẩm, lưu lượng gió, chênh áp, trạng thái lọc và tốc độ quạt. Với các phòng sạch có yêu cầu cao, việc tích hợp biến tần, cảm biến chênh áp, cảnh báo lọc bẩn, giám sát nhiệt ẩm hoặc kết nối BMS sẽ giúp vận hành chủ động hơn. Nếu thiếu hệ thống giám sát, các sai lệch nhỏ có thể không được phát hiện sớm cho đến khi ảnh hưởng đến kết quả kiểm định hoặc chất lượng sản phẩm.

Sai lầm cuối cùng là chọn AHU theo chi phí đầu tư ban đầu mà không tính chi phí vận hành dài hạn. Một AHU có giá mua thấp nhưng hiệu suất quạt kém, tổn thất áp lớn, khó bảo trì hoặc không đáp ứng tốt yêu cầu kiểm soát nhiệt ẩm có thể làm tăng chi phí điện năng và chi phí khắc phục sau này. Đối với phòng sạch, chi phí lớn nhất không chỉ nằm ở thiết bị ban đầu mà còn ở khả năng vận hành ổn định, duy trì cấp sạch, giảm rủi ro chất lượng và hạn chế thời gian dừng sản xuất.

Để lựa chọn AHU phòng sạch phù hợp, doanh nghiệp cần bắt đầu từ yêu cầu thực tế của phòng sạch: cấp sạch cần đạt, diện tích và thể tích phòng, số lần trao đổi khí, tải nhiệt, tải ẩm, số lượng nhân sự, thiết bị sản xuất, tỷ lệ gió tươi, yêu cầu chênh áp, nguy cơ nhiễm chéo và điều kiện bảo trì. Một AHU được lựa chọn đúng không chỉ giúp phòng sạch đạt thông số thiết kế, mà còn giúp hệ thống vận hành ổn định, tiết kiệm năng lượng và duy trì chất lượng sản xuất trong dài hạn.

FAQ- Những câu hỏi thường gặp về AHU phòng sạch

AHU phòng sạch là gì?

AHU phòng sạch là bộ xử lý không khí trung tâm trong hệ thống HVAC phòng sạch, có nhiệm vụ lọc không khí, điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm, lưu lượng gió và hỗ trợ duy trì chênh áp. Thiết bị này giúp cấp không khí đã xử lý vào phòng sạch để kiểm soát hạt bụi, điều kiện môi trường và nguy cơ nhiễm bẩn. AHU thường được sử dụng trong phòng sạch dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm, điện tử, thiết bị y tế và bán dẫn.

AHU phòng sạch khác gì AHU thông thường?

AHU phòng sạch có yêu cầu cao hơn về cấp lọc, độ kín, vật liệu bề mặt, khả năng vệ sinh và kiểm soát áp suất. Trong khi AHU thông thường chủ yếu phục vụ điều hòa tiện nghi, AHU phòng sạch phải hỗ trợ duy trì cấp sạch, kiểm soát hạt bụi, nhiệt độ, độ ẩm và hạn chế nhiễm chéo. Vì vậy, thiết kế AHU phòng sạch cần gắn với yêu cầu ISO, GMP và đặc điểm sản xuất thực tế.

AHU có quyết định cấp sạch ISO 7 hoặc ISO 8 không?

AHU là một phần quan trọng nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định cấp sạch. Cấp sạch còn phụ thuộc vào lưu lượng gió, số lần trao đổi khí, hiệu suất lọc, thiết kế hồi gió, độ kín phòng, chênh áp, số lượng nhân sự, quy trình vệ sinh và mức phát sinh hạt trong quá trình sản xuất. Tuy nhiên, nếu AHU chọn sai công suất hoặc áp suất tĩnh không đủ, phòng sạch sẽ khó duy trì cấp sạch ổn định.

Khi nào nên dùng Water AHU?

Water AHU phù hợp với nhà máy có hệ thống Chiller trung tâm, nhiều khu vực sản xuất và yêu cầu vận hành ổn định. Loại AHU này thường được dùng trong các nhà máy dược phẩm, thực phẩm, mỹ phẩm, điện tử hoặc các hệ thống phòng sạch có quy mô vừa và lớn. Ưu điểm của Water AHU là dễ tích hợp với hệ thống trung tâm và phù hợp cho vận hành dài hạn.

Khi nào nên dùng DX AHU?

DX AHU phù hợp với các khu vực nhỏ, hệ thống độc lập hoặc những dự án không sử dụng Chiller trung tâm. Loại AHU này dùng gas lạnh trực tiếp để trao đổi nhiệt, giúp thiết kế gọn hơn trong một số trường hợp. Tuy nhiên, với nhà máy lớn hoặc nhiều khu vực cần kiểm soát đồng bộ, cần cân nhắc kỹ về hiệu suất, bảo trì và khả năng mở rộng.

AHU phòng sạch cần lọc HEPA không?

Không phải mọi AHU phòng sạch đều bắt buộc đặt HEPA bên trong AHU. Tùy thiết kế, hệ thống có thể dùng pre-filter, medium filter trong AHU và bố trí HEPA tại terminal box, HEPA Box hoặc FFU gần khu vực cấp gió. Với phòng sạch yêu cầu cấp sạch cao, lọc HEPA thường là thành phần quan trọng để kiểm soát hạt bụi trước khi không khí cấp vào khu vực sạch.

Liên hệ tư vấn AHU và thiết bị phòng sạch

Nếu doanh nghiệp đang cần tư vấn, lựa chọn hoặc triển khai AHU, HVAC, Pass Box, Air Shower, FFU, HEPA Box và các thiết bị phòng sạch phù hợp với yêu cầu sản xuất thực tế, Thiết bị phòng sạch VCR sẵn sàng hỗ trợ từ khâu tư vấn giải pháp, lựa chọn thiết bị đến giao hàng và đồng hành sau bán hàng.

THIẾT BỊ PHÒNG SẠCH VCR
Giao nhanh - Đúng hẹn - Hỗ trợ tận tâm

Hotline: 090.123.9008 (call/zalo 24/7)
Email: [email protected]
Website: https://vietnamcleanroom.com

Địa chỉ:
Miền Bắc: 9/675 Lạc Long Quân, Phường Tây Hồ, Hà Nội
Miền Nam: 15/42 Phan Huy Ích, Phường Hiệp Bình, Tp.HCM